Skip to content

Kennisgraaf

Wanneer we (basis-)registraties beschikbaar stellen als Linked Data is er nog steeds een grote hoeveelheid domeinkennis nodig om de data goed te kunnen gebruiken. Zo kunnen bijvoorbeeld alleen BAG en BGT specialisten die data en het datamodel goed kennen gemakkelijk interacteren met de data. In de praktijk zijn veel gebruikers geïnteresseerd in data over hun huis, wijk of leefomgeving. Om die reden slaan we de complexe basisregistraties en andere overheidsdatasets plat tot een Knowledge Graph voor een bepaald doeleinde. Hierbij is het mogelijk om bepaalde versimpelingen toe te passen, zoals het abstraheren van historie in de registraties.

1. Datamodel van de Kennisgraaf

In de praktijk praten gebruikers vaak niet in termen als nummeraanduiding, verblijfsobject of bestuurlijk gebied, maar over adressen, gebouwen en wijken. Gebruikers denken in termen van hun fysieke leefomgeving (Figuur 1).

Figuur 1. Een visuele weergave van de fysieke werkelijkheid zoals veel gebruikers deze vanuit hun dagelijks leven ervaren.

2. Schema.org model

In het maken van een gebruiksvriendelijk datamodel kan ervoor gekozen worden om termen uit de basisregistraties te hergebruiken (zoals Pand of Perceel). Er kan ook voor gekozen worden om de data naar een nog meer generiek en open standaard te brengen, zoals Schema.org. Deze standaard is geïntrodueerd door Google en behelst een manier van data omschrijving waarmee moderne zoekmachines goed aan de slag kunnen. Objecten, pagina's en websites die met deze standaard zijn omschreven zijn dan ook over het algemeen goed vindbaar op het web. In Figuur 2 wordt een voorbeeld van een datamodel in Schema.org gegeven.

Figuur 2. Een voorbeeld van een datamodel dat gebruik maakt van Schema.org. Merk op dat dit model dicht in de buurt zit van de fysieke werkelijk zoals de meeste mensen deze ervaren ("stad", "plaats", "adres").

2.1 Schema.org vertaling

Tabel 1 geeft een overzicht van de directe transformaties die in de KG zijn opgenomen. Waar (inclusief) is aangegeven, betekent dit dat deze transformatie een aantal bronconcepten omvat in één KKG-concept of omgekeerd.

Kennisgraaf gegeven Overheids Bron gegeven
sdo:AdministrativeArea BAG woonplaats
BRT buurt
BGT openbare ruimte
BGT stadsdeel
BGT wijk
CBS buurt
sdo:addressLocality BAG woonplaats
sdo:Bridge BGT brug
sdo:dateCreated BAG Openbare ruimte: datum aangemaakt
BAG bouwjaar
sdo:floorsize BAG oppervlakte
sdo:geo BAG geometrie
BRT puntgeometrie
BRT vlakgeometrie
BGT geometrie
sdo:latitude BAG Verblijfsobject puntgeometrie
BAG openbare ruimte puntgeometrie
BRT wegdeel puntgeometrie
BRT waterdeel puntgeometrie
sdo:longitude BAG Verblijfsobject puntgeometrie
BAG openbare ruimte puntgeometrie
BRT waterdeel puntgeometrie
BRT wegdeel puntgeometrie
sdo:name BGT Bronhouder naam
RCE Rijksmonument naam
rdfs:label
skos:prefLabel
sdo:Place BAG pand
BGT pand
BGT begroeid terreindeel
BGT brug
BGT onbegroeid terreindeel
BGT waterdeel
BGT wegdeel
BRT gebouw
BRT terrein
BRT waterdeel
BRT wegdeel
RCE Rijksmonument
BAG Verblijfsobject
sdo:polygon BAG pand vlakgeometrie
BAG woonplaats vlakgeometrie
BGT begroeid terreindeel vlakgeometrie
BGT brug vlakgeometrie
BGT buurt vlakgeometrie
BGT pand vlakgeometrie
BGT onbegroeid terreindeel vlakgeometrie
BGT openbare ruimte vlakgeometrie
BGT stadsdeel vlakgeometrie
BGT wegdeel vlakgeometrie
BGT waterdeel vlakgeometrie
BGT wateschap vlakgeometrie
BGT wijk vlakgeometrie
BRT gebouw vlakgeometrie
BRT terreindeel vlakgeometrie
BRT waterdeel vlakgeometrie
BRT wegdeel vlakgeometrie
RCE Rijksmonument vlakgeometrie
CBS wijk vlakgeometrie
sdo:postalCode BAG postcode
sdo:streetAddress (samenvoeging van:) BAG Openbare ruimte naam
BAG huisnummer
BAG huisnummertoevoeging
BAG huisletter
Tabel 1. Vertaling van Schema.org naar Overheids Bronnen.

2.2 Bevindingen

Bevindingen bij het eerste gebruik van een op Schema.org gebaseerde kennisgraaf:

  1. Door de mapping naar Schema.org worden we uitgenodigd om informatie simpeler te ontsluiten. Data wordt in termen van de alledaagse wereld ontsloten, begrijpelijk voor de niet-specialistische gebruiker.
  2. Doordat Schema.org alledaagse begrippen zoals Adres, Plaats, Huis hanteert is de data eenvoudiger te bevragen.
  3. Doordat verscheidene begrippen soms worden 'plat geslagen' in Schema.org wordt de structuur eenvoudiger (bijvoorbeeld Nummeraanduiding en OpenbareRuimte wordt PostAdres).
  4. Sommige voor de hand liggende begrippen zitten (nog) niet in Schema.org. Brug bijvoorbeeld wel, maar Weg niet.
  5. Schema.org is in het Engels. Het is soms nog lastig om de juiste Nederlandse vertaling te vinden.
  6. De koppeling tussen Schema.org en de bronsystemen is eenvoudig te leggen (prov:wasDerivedFrom voor instanties; sdo:additionalType voor definities).
  7. Een toekomstige iteratie van de knowledge graph o.b.v. Schema.org moet het evenwicht zien te vinden tusen 'breedte en diepte' van de ontologie: de rijkdom van de onderliggende data ontsluiten, maar op een manier die geen domeinkennis vereist.
  8. Doordat meerdere geo-objecten nu als 1 object ontsloten worden heeft de gebruiker meer begeleiding nodig bij het kiezen van dubbel voorkomende eigenschappen (m.n. geometrie).
  9. Voor een aantal object typen is maar weinig informatie bekend (bijvoorbeeld een Bak). Je hebt dan alleen de geometrie en de bronhouder. Het is niet duidelijk of deze informatie nuttig is voor veel gebruikers.
  10. Een aantal object typen worden op een te laag niveau ontsloten in de bron (bijvoorbeeld Wegdeel, Waterdeele). Om voor de gebruiker nuttig te zijn zouden deze gegroepeerd ontsloten moeten worden. Bijvoorbeeld 1 water i.p.v. 100 losse waterdelen.

3. Data Lineage

Essentieel uitgangspunt bij het transformeren van de data naar de Knowledge Graph is dat de data lineage herleidbaar blijft. Attributen en objecten komen uit een bepaalde dataset en een bepaald gegeven binnen deze dataset. Deze lineage houden we traceerbaar middels de prov standaard zoals gestandaardiseerd door het W3C.

Een specifiek voorbeeld van hoe data lineage automatisch wordt bijgehouden is te vinden in Tabelen 3 tot en met 9. Dit betreft de cellen met waarde "wasDerivedFrom". Deze zelfde relatie is ook te vinden in de implementatie bevraging die aan het einde van deze pagina is opgenomen.

4. Van Overheids Bron tot Kadaster Kennisgraaf (KGG)

Om technisch tot een invulling te komen van een Knowledge Graph bovenop onze registratieve Linked Data, maken wij gebruik van zgn. LD Views. LD Views zijn geautomatiseerde afbeeldingen van registratieve datasets naar een geïntegreerde kennisgraaf. Met deze aanpak transformeren we de registratieve laag naar een additionele laag dat gebruik maakt van bovengenoemd datamodel.

Schema.org Place (sdo:Place) is het centrale element in de kennisgrafiek en als zodanig is elke LD View die in de kennisgrafiek is geconstrueerd een specifiek type sdo:Place. Momenteel zijn er verschillende soorten plaatsen in de kennisgrafiek, waaronder: Panden, Gebieden, Waterdelen, Wegdelen, Terreindelen en Overige. Elk van deze bestaat uit een of meer LD Views. Een technische bespreking van wat deze LD View zijn en hoe ze concreet worden geconstrueerd, vindt u hier.

Om beter weer te kunnen geven hoe LD Views en hun corresponderende sdo:Place categorie inhoudelijk zijn opgebouwd introduceren we het gedetailleerde tabel formaat in Tabel 2:

Kadaster Kennisgraaf (KKG)Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
ObjecttypeeigenschapABronObjecttypebronEigenschap
eigenschapB[[Klasse]]
eigenschapC"waarde"
Tabel 2. Overzicht van het gedetailleerde tabel formaat waarmee vertalingen in de Kennisgraaf kunnen worden beschreven.

De dikgedrukte rijen in dit tabel formaat moeten als volgt gelezen worden:

  • Rij 1 geeft aan dat de linker twee kolommen gegevens in de Kadaster Kennisgraaf (KKG) beschrijven. Deze rij geeft ook dat dat de rechter twee kolommen gegevens in een Kadastrale bron aanduiden, waar de gegevens in de kennisgraaf op gebaseerd worden.
  • Rij 2 geeft aan dat zowel in de kennisgraaf alsook in de bron een onderscheid wordt gemaakt tussen objecttype en eigenschap.

De niet-dikgedrukte rijen in dit tabel formaat moeten als volgt gelezen worden:

  • Rij 1-3 geven aan dat ze objecten van hetzelfde objecttype in de kennisgraaf beschrijven.
  • Rij 1 legt een specifieke afbeelding (View) vast van een Bronklasse/bronEigenschap combinatie, naar een Klase/eigenschap combinatie in de kennisgraaf. De meeste afbeeldingen (Views) zijn van dit karakter.
  • Rij 2 legt een ander soort afbeelding (View) vast: eigenschap2 in de kennisgraaf is niet direct gebaseed op 1 gegeven in een bron, maar vormt een link naar een ander objecttype in de kennisgraaf. Dit andere objecttype komt elders in dezelfde tabel voor.
  • Rij 3 legt weer een ander soort afbeelding (Viev) vast: eigenschap3 in de kennisgraaf heeft een constante waarde. Deze waarde is niet afkomstig uit een specifieke locatie in de bron, maar maakt onderdeel uit van de LD View.

4.1 Van Gebouw/Pand naar Schema.org Place (visuele weergave)

Tabel 3 geeft de gedetailleerde vertaling voor panden weer. Hier wordt een Schema.org Schema.org Place gebaseerd op BAG Pand, BGT pand en BRT gebouw. Een interactieve visualisatie is hier beschikbaar.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
AdministrativeArea containsPlace Verblijfsobject identificatie
GeoCoordinates latitude Verblijfsobject geometrie
longitude Verblijfsobject geometrie
name "BAG puntgeometrie"
wasDerivedFrom Verblijfsobject identificatie
GeoShape name "BAG vlakgeometrie"
polygon BAG Pand geometrie
wasDerivedFrom BAG Pand identificatie
GeoShape name "BRT geometrie"
polygon BRT Gebouw geometrie
wasDerivedFrom BRT Gebouw identificatie
GeoShape name "BGT maaiveld geometrie"
polygon BGT Pand geometrie
wasDerivedFrom BGT Pand identificatie
Place additionalType "BAG Pand"
Verblijfsobject gebruiksdoel
"BRT Gebouw"
BRT Gebouw typeGebouw
"BGT Pand"
address [[PostalAddress]]
containedInPlace [[AdministrativeArea]]
dateCreated BAG Pand bouwjaar
floorSize Verblijfsobject oppervlakte
geo [[GeoCoordinates]]
[[GeoShape]]
name Nummeraanduiding postcode
OpenbareRuimte naam
Nummeraanduiding huisnummer
huisnummertoevoeging
huisletter
Woonplaats naam
wasDerivedFrom BAG Pand identificatie
Verblijfsobject identificatie
BRT Gebouw identificatie
PostalAddress addressCountry "Nederland"
addressLocality Woonplaats naam
name Nummeraanduiding postcode
OpenbareRuimte naam
Nummeraanduiding huisnummer
huisnummertoevoeging
huisletter
Woonplaats naam
postalCode Nummeraanduiding postcode
streetAddress OpenbareRuimte naam
Nummeraanduiding huisnummer
huisnummertoevoeging
huisletter
wasDerivedFrom Nummeraanduiding identificatie
Tabel 3. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BAG panden, BRT gebouwen en BGT panden om te zetten.

Naast de transformaties in Tabel 3 worden ook nog de volgende filters toegepast.

Nummeraanduiding
Nummeraanduidingen waarvan de registratie is afgesloten worden niet meegenomen in de LD View. Nummeraanduidngen met status naamgeving ingetrokken worden niet meegenomen in de LD View.
Openbare ruimte
Openbare ruimtes waarvan de registratie is afgesloten worden niet meegenomen in de LD View. Openbare ruimtes met status naamgeving ingetrokken worden niet meegenomen in de LD View.
Verblijfsobject
Verblijfsobjecten met status niet geraliseerd verblijfsobject, verblijfsobject ingetrokken of verblijfsobject ten onrechte opgevoerd worden niet meegenomen in de LD View. Verblijfsobjecten waarvan de registratie is afgesloten worden niet meegenomen in de LD View.
Pand
Panden met status niet gerealiseerd pand, pand gesloopt of pand ten onrechte opgevoerd worden niet meegenomen in de LD View. Panden aarvan de registratie is afgesloten worden niet meegenomen in de LD View.

4.2 Van administratief gebieden / registratief gebied / woonplaats / buurt / wijk / gemeente (BAG, BGT, BRT, CBS, RCE) naar Schema.org Place (visuele weergave)

Tabel 4 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor gebieden weer. Hier bestaat de sdo:Place categorie Gebieden uit de BAG Woonplaats, een aantal BGT gebieden, Openbare Ruimtes (BGT en BAG) en Wijken en Buurten. Een interactieve visualisatie van deze sdo:Place categorie is hier beschikbaar.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
AdministrativeArea containsPlace BAG Openbare Ruimte identificatie
Verblijfsobject identificatie
wasDerivedFrom BAG Woonplaats identificatie
BGT Buurt identificatie
BGT Openbare Ruimte identificatie
BGT Stadsdeel identificatie
BGT Wijk identificatie
CBS Buurt identificatie
additionalType Woonplaats
BGT Buurt identificatie
BGT Openbare Ruimte identificatie
BGT Stadsdeel identificatie
BGT Wijk identificatie
"CBS Buurt"
geo [[GeoShape]]
[[GeoCoordinates]]
name Woonplaats naam
BGT Buurt naam
BGT Openbare Ruimte naam
BGT Stadsdeel naam
BGT Wijk naam
CBS Buurt naam
identifier CBS Buurt identificatie
Place wasDerivedFrom BAG Openbare Ruimte identificatie
additionalType BAG Openbare Ruimte type
dateCreated BAG Openbare Ruimte aangemaakt
geo [[GeoCoordinates]]
GeoCoordinates wasDerivedFrom BGT Openbare Ruimte
latitude BGT Openbare Ruimte geometrie
longitude BGT Openbare Ruimte geometrie
name [['BGT puntgeometrie']]
GeoShape wasDerivedFrom Woonplaats identificatie
BGT Buurt identificatie
BGT Openbare Ruimte identificatie
BGT Stadsdeel identificatie
BGT Wijk identificatie
CBS Buurt identificatie
name "BAG vlakgeometrie"
"BGT geometrie"
"CBS geometrie"
polygon BAG Woonplaats geometrie
BGT Buurt geometrie
BGT Openbare Ruimte geometrie
BGT Stadsdeel geometrie
BGT Wijk geometrie
CBS Buurt geometrie
Tabel 4. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BAG woonplaatsen, bgt gebieden, openbare ruimtes en wijken en buurten om te zetten.

Naast de transformaties in Tabel 4 worden ook de volgende filters toegepast.

BAG Woonplaats
Woonplaatsen met status woonplaats ingetrokken worden niet meegenomen in de LD View.
Openbare ruimte
Openbare ruimtes waarvan de registratie is afgesloten worden niet meegenomen in de LD View. Openbare ruimtes met status naamgeving ingetrokken worden niet meegenomen in de LD View.

4.3 Van terreindeel (BGT, BRT) naar Schema.org Place (visuele weergave)

Tabel 5 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor gebieden weer. Hier bestaat de sdo:Place categorie Terreindelen uit de BGT (Begroeid en onbegroeid terreindeel) en BRT. Een interactieve visualisatie van deze sdo:Place categorie is hier beschikbaar.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
Place wasDerivedFrom BGT Begroeid Terreindeel identificatie
BGT Onbegroeid Terreindeel identificatie
BRT Terrein identificatie
additionalType "BGT Begroeid Terreindeel"
BGT Begroeid Terreindeel functie
fysiek voorkomen
plus functie
plus fysiek voorkomen
plus type
type
"BGT Onbegroeid Terreindeel"
BGT Onbegroeid Terreindeel fysiek voorkomen
plus fysiek voorkomen
"BRT Terrein"
BRT Terrein fysiek voorkomen
type
voorkomen
geo [[GeoShape]]
name BGT Begroeid Terreindeel "Een begroeid terreindeel van bronhouder: bronhouder naam"
BGT Onbegroeid Terreindeel "Een begroeid terreindeel van bronhouder: bronhouder naam"
BRT Terrein naam
GeoShape wasDerivedFrom BGT Begroeid Terreindeel identificatie
BGT Onbegroeid Terreindeel identificatie
BRT Terrein identificatie
name "BGT geometrie"
"BRT geometrie"
polygon BGT Begroeid Terreindeel geometrie
BGT Onbegroeid Terreindeel geometrie
BRT Terrein geometrie
Tabel 5. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BRT en BGT terreindelen om te zetten.

4.4 Van waterdeel (BGT, BRT) naar Schema.org Place (visuele weergave)

Tabel 6 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor gebieden weer. Hier bestaat de sdo:Place categorie Waterdelen uit de BGT en de BRT. Een interactieve visualisatie van deze sdo:Place categorie is hier beschikbaar.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
Place wasDerivedFrom BGT Waterdeel identificatie
BRT Waterdeel identificatie
additionalType "BGT Waterdeel"
BGT Waterdeel plus type
type
"BRT Waterdeel"
BRT Waterdeel functie
type
geo [[GeoShape]]
[[GeoCoordinates]]
name BGT Waterdeel "Een waterdeel van bronhouder: bronhouder naam"
BRT Waterdeel naam
GeoShape wasDerivedFrom BGT Waterdeel identificatie
BRT Waterdeel identificatie
name "BGT geometrie"
"BRT geometrie"
polygon BGT Waterdeel geometrie
BRT Waterdeel geometrie
GeoCoordinates wasDerivedFrom BRT Waterdeel identificatie
name "BRT geometrie"
latitude BRT Waterdeel geometrie
longitude BRT Waterdeel geometrie
Tabel 6. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BGT en BRT waterdelen om te zetten.

4.5 Van wegdeel (BGT, BRT) naar Schema.org Place (visuele weergave)

Tabel 7 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor gebieden weer. Hier bestaat de sdo:Place categorie Wegdelen uit de BGT en de BRT. Een interactieve visualisatie van deze sdo:Place categorie is hier beschikbaar.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
Place wasDerivedFrom BGT Wegdeel identificatie
BRT Wegdeel identificatie
additionalType "BGT Wegdeel"
BGT Wegdeel functie
fysiek voorkomen
plus functie
plus fysiek voorkomen
"BRT Wegdeel"
BRT Wegdeel fysiek voorkomen
hoofdverkeersgebruik
type infrastructuur
type weg
verhardingstype
geo [[GeoShape]]
[[GeoCoordinates]]
name BGT Wegdeel "Een wegdeel van bronhouder: bronhouder naam"
BRT Wegdeel naam
GeoShape wasDerivedFrom BGT Wegdeel identificatie
BRT Wegdeel identificatie
name "BGT geometrie"
"BRT geometrie"
polygon BGT Wegdeel geometrie
BRT Wegdeel geometrie
GeoCoordinates wasDerivedFrom BRT Wegdeel identificatie
name "BRT geometrie"
latitude BRT Wegdeel geometrie
longitude BRT Wegdeel geometrie
Tabel 7. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BGT en BRT wegdelen om te zetten.

4.6 Van Monument (RCE) naar Schema.org Place

Tabel 8 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor gebieden weer. Hier bestaat de sdo:Place categorie RCE Monumenten.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
Place wasDerivedFrom RCE Monument rijksmonument nummer
additionalType "RCE Monument"
geo [[GeoShape]]
name RCE Monument naam
GeoShape wasDerivedFrom RCE Monument geometrie
name "RCE geometrie"
polygon RCE Monument geometrie as WKT
Tabel 8. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om RCE Monumenten om te zetten.

4.7 Van Brug (BGT) naar Schema.org Bridge

Tabel 9 geeft de inhoudelijke afbeelding (View) voor bruggen weer. Hiervoor wordt het Schema.org objecttype sdo:Bridge gebruikt. Schema.org Bridge is een subtype van Schema.org Place.

Kadaster Kennisgraaf (KKG) Overheids Bron
ObjecttypeEigenschapObjecttypeEigenschap
Bridge wasDerivedFrom BGT Brug identificatie
additionalType type overbruggingsdeel
geo [[GeoShape]]
name BGT Brug "Een brugdeel van bronhouder: bronhouder naam"
GeoShape wasDerivedFrom BGT Brug geometrie
name "BGT geometrie"
polygon BGT Brug geometrie
Tabel 9. Voorbeeld van een inhoudelijke sdo:Place categorie transformatie gebaseerd op een aantal LD Views. Deze wordt gebruikt om BGT bruggen om te zetten.